Retatrutide versus Ozempic en Mounjaro: hoeveel val je af en wat doet het met je spieren?

Retatrutide versus Ozempic en Mounjaro: hoeveel val je af en wat doet het met je spieren?

Tijd voor een nuchtere blik. Wat is het, hoe werkt het, hoeveel val je ervan af, en wat gebeurt er ondertussen met je spiermassa?

Wat is het verschil tussen Ozempic, Mounjaro en retatrutide?

Deze drie middelen lijken op elkaar, maar werken net iets anders.

Je lichaam maakt na het eten hormonen aan die je vertellen dat je vol zit en die je bloedsuiker regelen. Afslankmedicatie bootst die hormonen na. Het verschil zit in hoeveel hormonen tegelijk worden nagebootst.

• Semaglutide (bekend als Ozempic bij diabetes en Wegovy bij afvallen) bootst één hormoon na: GLP-1.

• Tirzepatide (Mounjaro bij diabetes, Zepbound bij afvallen) bootst er twee na: GLP-1 en GIP.

• Retatrutide bootst er drie na: GLP-1, GIP en glucagon.

Meer knoppen, meer effect. Maar wat doen die drie hormonen nou eigenlijk?

Wat doen GLP-1, GIP en glucagon precies?

Dit wordt even technisch. Deze middelen heten "receptoragonisten". Een receptor is een soort slot op je cellen en een agonist is de sleutel die op dat slot past en hem aanzet. Een GLP-1-receptoragonist is dus iets wat het GLP-1-slot opent en daarmee het effect van GLP-1 nabootst/activeert.

GLP-1 komt vrij in je darmen nadat je hebt gegeten. Het zet je alvleesklier aan om insuline te maken (waardoor je bloedsuiker daalt), het vertraagt hoe snel je maag leegt, en het stuurt je hersenen het signaal dat je vol zit. Kort gezegd: minder honger, lagere bloedsuiker.

GIP is ook een darmhormoon. Het versterkt de insulineafgifte na het eten en speelt een rol bij hoe je vetweefsel met voedingsstoffen omgaat. Samen met GLP-1 versterkt het de werking op je bloedsuiker en je gewicht.

Glucagon is de nieuwe toevoeging in retatrutide. In normale omstandigheden doet glucagon juist het tegenovergestelde van insuline: het verhoogt je bloedsuiker. Dus waarom zou je dat aan een afslankmiddel toevoegen? Omdat glucagon ook een paar andere nuttige dingen doet: het verhoogt je energieverbruik (je verbrandt meer), het jaagt de vetverbranding in je lever aan en het remt je eetlust.

De reden dat Glucagon werkt, komt door de combinatie met de andere hormoonnabootsingen.

Glucagon alleen zou je bloedsuiker namelijk omhoog jagen, maar omdat het wordt gecombineerd met GLP-1 en GIP (die de bloedsuiker juist sterk verlagen) wordt dat nadeel opgeheven. Wat overblijft is het voordeel: extra vetverbranding en een hoger energieverbruik. De studie laat dan ook zien dat het toevoegen van glucagon de bloedsuikerdaling niet in de weg zit. Dat is precies waarom retatrutide net wat krachtiger lijkt dan Ozempic en Mounjaro.

Hoeveel val je er nou echt van af?

De nieuwe studie (TRANSCEND-T2D-1) keek naar 537 mensen met beginnende diabetes type 2, die hun diabetes nog alleen met voeding en beweging onder controle probeerden te houden. Ze kregen 40 weken lang elke week een prik met retatrutide (4, 9 of 12 milligram) of een nepprik.

Het gemiddelde startgewicht was 96,9 kilo. Na die 40 weken zag je dit:

• Op 4 mg: gemiddeld 11,1 kilo eraf (11,5%).

• Op 9 mg: 13,5 kilo (13,9%).

• Op 12 mg: 15,1 kilo (15,3%).

• Nepprik: 2,7 kilo (2,6%).

De bloedsuiker verbeterde flink, en op de hoogste dosering verloor ruim 70% van de deelnemers meer dan 10% van hun gewicht. Een opvallend detail: na 40 weken was het gewichtsverlies nog niet uitgevlakt. Dat betekent dat de deelnemers waarschijnlijk nog niet "klaar" waren met afvallen toen de studie stopte.

Hoe verhoudt zich dat tot de bekende middelen? Let op, je kunt studies niet één op één naast elkaar leggen (andere mensen, andere duur), dus lees dit met een slag om de arm. Bij mensen met diabetes (en veelal een lagere dosering) zie je grofweg: zo'n 5% gewichtsverlies met semaglutide, rond de 11% met tirzepatide, en zo'n 15% met retatrutide. Bij mensen met overgewicht zonder diabetes (en een hogere dosering) ligt alles hoger: ongeveer 15% met semaglutide, 15 tot 21% met tirzepatide, en tot 24% met retatrutide na gemiddeld 48 weken. Echte directe vergelijkingen tussen de drie middelen lopen nog.

Kregen ze naast de spuit ook hulp bij eten en bewegen?

Een beetje. De deelnemers kregen voedingsadvies (een gezond eetpatroon met aandacht voor goede macronutriënten en voldoende drinken) en werd gevraagd hun gebruikelijke beweging aan te houden.

Echter, hun voeding en beweging werden niet bijgehouden of gecontroleerd. Over slaapbegeleiding staat niets in de studie.

Deden de deelnemers aan krachttraining? Is altijd een vraag die ik mezelf stel bij dit soort onderzoeken. Dat weten we niet. Er stond geen krachttrainingsprogramma in de studie, en omdat beweging niet werd gemeten, kunnen we niet zeggen wie wel of niet trainde. Iedereen hield zijn eigen gewoontes aan. Daarover verderop meer.

Is het al te koop, en wat betekent "fase 3"?

Nee, retatrutide is nog niet te koop en dat heeft alles te maken met die "fase 3".

Een nieuw medicijn doorloopt een vast traject. Fase 1 test bij een kleine groep of het veilig is en welke dosis werkt. Fase 2 test bij honderden mensen of het echt werkt en welke dosering het best is. Fase 3 test bij honderden tot duizenden mensen of het werkt en veilig is, vergeleken met een nepprik of een bestaand middel. Dat is de laatste grote testfase vóórdat een bedrijf goedkeuring mag aanvragen.

Deze studie is zo'n fase 3 studie. Retatrutide zit dus bijna aan het einde van het traject. Maar de maker heeft de goedkeuring nog niet eens aangevraagd en de verwachting is dat het middel op zijn vroegst in 2027 of 2028 echt verkrijgbaar is.

Die maker is Eli Lilly and Company (en is ook de bekostiger van deze studie). Retatrutide heet in de wetenschap LY3437943, waarbij de "LY" voor Lilly staat. Wat online via grijze kanalen als "retatrutide" wordt verkocht, is niet getest op kwaliteit of veiligheid. Doe daar niet aan mee. Semaglutide en tirzepatide zijn wél goedgekeurd en op recept te verkrijgen.

Wat zijn de bijwerkingen van retatrutide?

De bijwerkingen die het vaakst voorkwamen, waren maagdarmklachten: misselijkheid, diarree en braken. Die waren meestal mild tot matig en speelden vooral op in de eerste weken, toen de dosering stap voor stap werd opgehoogd. Daarna namen ze af.

Tussen de 2 en 5% van de deelnemers stopte vanwege bijwerkingen. Ernstige lage bloedsuikers kwamen niet voor. Er overleden twee mensen tijdens de studie, beiden in de groep met de laagste dosering, en volgens de onderzoekers stond dat los van het middel. Dit komt overeen met wat we al kennen van Ozempic en Mounjaro.

Hoeveel spiermassa verlies je met afslankmedicatie?

Hier wordt het interessant (vind ik). De grote diabetesstudie hierboven mat alleen gewicht, buikomvang en BMI, niet de verdeling tussen vet en spier. Daarvoor is er een aparte studie die wel naar de lichaamssamenstelling keek (met een DEXA-scan) tijdens het afvallen.

In die studie verloren mensen op de hoogste dosering ongeveer 17 kilo, waarvan grofweg 10 kilo vet en ruim 6 kilo vetvrije massa. Let op: vetvrije massa is niet hetzelfde als pure spiermassa (er zit ook vocht en orgaanweefsel bij), maar een flink deel ervan is wel gewoon spiermassa. In dit voorbeeld was dus ruwweg een derde van wat eraf ging géén vet.

Is dat veel? Uit een grote overzichtsstudie van alle GLP-1-achtige middelen blijkt dat gemiddeld zo'n kwart van het gewichtsverlies uit vetvrije massa bestaat. De verhouding vet tegenover spiermassa is bij retatrutide ongeveer gelijk aan die bij de andere middelen. Geruststellend, maar er zit een addertje onder het gras: hoe krachtiger het middel, hoe meer kilo's je in totaal verliest, en dus ook hoe meer kilo's spiermassa je in absolute zin kwijtraakt. De sterkste middelen (waaronder retatrutide) laten je het meeste afvallen, maar kosten je daardoor ook de meeste spiermassa.

En spiermassa is je motor. Die houdt je sterk, regelt je bloedsuiker en beschermt je tegen broosheid als je ouder wordt. Als bewegingswetenschapper hamer ik hier graag op: juist bij de krachtigste middelen wil je die motor beschermen.

Helpt krachttraining tegen spierverlies? En de studies die dat nu uitzoeken

Logisch zou zijn: ja, maar je behoudt nooit alles en spiermassa opbouwen met zo'n afvalsnelheid is in mijn ogen fysiologisch niet mogelijk. Wat wel en niet bekend is:

Grote studies die direct testen of krachttraining het spierverlies bij retatrutide tegengaat, zijn er nog niet. Wel is er een kleine reeks praktijkgevallen beschreven van mensen die tijdens hun semaglutide- of tirzepatidekuur 3 tot 5 keer per week krachttraining deden en veel eiwit aten (zo'n 1,6 tot 2,3 gram eiwit per kilo vetvrije massa). Bij hen bleef de spiermassa niet alleen behouden, twee van de drie bouwden zelfs spier op terwijl ze flink afvielen (ik hoop dat dit klopt, maar zet er mijn vraagtekens bij). Ter vergelijking: in de grote medicijnstudies, zonder krachttrainingsprogramma, was 26 tot 40% van het gewichtsverlies vetvrije massa.

Wil je zelf starten met een goed krachttrainingsprogramma? Kijk dan in onze app Serious Fitness Lab

Dat is geen hard bewijs (het zijn losse gevallen, geen vergelijkend onderzoek), maar het sluit aan bij wat we al weten over krachttraining bij afvallen.

Nu het mooiste: er lopen op dit moment grote, nette studies die precies uitzoeken wat krachttraining en eiwitten doen tijdens het afvallen met medicatie. Eén daarvan (de zogeheten LEAN-PREP studie) verdeelt mensen die met deze medicatie starten in groepen: alleen medicatie, medicatie plus krachttraining, medicatie plus extra eiwit, of alles samen. Over een tijdje weten we dus veel beter wat krachttraining écht toevoegt.

Ik plaats hier dan op linkedin en Instagram een post van en hier een uitgebreid artikel. Volg ons daar als je als eerste op de hoogte wilt zijn.

Wat zijn de beperkingen van dit onderzoek?

Geen enkele studie is perfect.

1. Het onderzoek duurde 40 weken en er is nog niet bekend wat het verloren gewicht is (en bloeksuikerwaarden zijn) na 40 weken stoppen met medicatie.

2. De deelnemers kwamen uit slechts drie landen (India, Mexico en de VS) en hadden allemaal pas kort diabetes en gebruikten nog nauwelijks medicatie. De resultaten gelden dus niet zomaar voor iedereen.

3. De studie is betaald door de maker, die ook betrokken was bij het opzetten, analyseren en opschrijven ervan. Dat maakt het niet ongeldig, maar het is iets om in het achterhoofd te houden.

Tot slot

Retatrutide is veelbelovend en waarschijnlijk krachtiger dan wat er nu op de markt is, maar het is nog niet te koop. Het kent dezelfde bijwerkingen en hoe goed een middel ook is: een deel van wat je kwijtraakt is spiermassa.

Veelgestelde vragen over retatrutide

Is retatrutide al te koop of goedgekeurd? Nee. Retatrutide zit nog in fase 3, de laatste testfase. De maker heeft de goedkeuring nog niet aangevraagd. De verwachting is dat het op zijn vroegst in 2027 of 2028 verkrijgbaar is.

Wat is het verschil tussen retatrutide, Ozempic en Mounjaro? Ozempic (semaglutide) werkt op één hormoonsysteem (GLP-1), Mounjaro (tirzepatide) op twee (GLP-1 en GIP), en retatrutide op drie (GLP-1, GIP en glucagon). Dat extra hormoon glucagon zorgt voor wat meer vetverbranding en energieverbruik.

Hoeveel val je af met retatrutide? In de diabetesstudie verloren mensen op de hoogste dosering gemiddeld 15,1 kilo (15,3% van hun gewicht) in 40 weken. Bij mensen met overgewicht zonder diabetes liep dit in eerder onderzoek op tot ongeveer 24% na 48 weken.

Verlies je spiermassa met afslankmedicatie? Ja, deels. Bij dit soort middelen bestaat gemiddeld zo'n kwart tot een derde van het gewichtsverlies uit vetvrije massa, waar spiermassa een groot deel van uitmaakt. Hoe meer je in totaal afvalt, hoe meer spiermassa je in absolute zin kwijtraakt.

Helpt krachttraining tegen spierverlies bij GLP-1-medicatie? Waarschijnlijk wel. De eerste praktijkgevallen laten zien dat mensen die trainen en genoeg eiwit eten hun spiermassa kunnen behouden. Sluitend bewijs uit grote studies volgt nog; die lopen op dit moment.

Wat zijn de bijwerkingen van retatrutide? Vooral maagdarmklachten zoals misselijkheid, diarree en braken, meestal mild en vooral in de eerste weken. Dit komt overeen met Ozempic en Mounjaro.

Wie maakt retatrutide? Retatrutide (met de codenaam LY3437943) wordt ontwikkeld door het farmaceutische bedrijf Eli Lilly and Company.

Bronnen

Bajaj, H. S., Welch, M., Shah, P., et al. (2026). Efficacy and safety of retatrutide in people with type 2 diabetes (TRANSCEND-T2D-1): A phase 3 trial. The Lancet, 407, 2402–2413.

Jastreboff, A. M., Kaplan, L. M., Frias, J. P., et al. (2023). Triple-hormone-receptor agonist retatrutide for obesity: A phase 2 trial. The New England Journal of Medicine, 389, 514–526.

Coskun, T., Wu, Q., Schloot, N. C., et al. (2025). Effects of retatrutide on body composition in people with type 2 diabetes: A substudy of a phase 2 trial. The Lancet Diabetes & Endocrinology, 13, 674–684.

Karakasis, P., Patoulias, D., Fragakis, N., & Mantzoros, C. S. (2025). Effect of GLP-1 receptor agonists and co-agonists on body composition: Systematic review and network meta-analysis. Metabolism, 164, 156113.

Tinsley, G. M., & Nadolsky, S. (2025). Preservation of lean soft tissue during weight loss induced by GLP-1 and GLP-1/GIP receptor agonists: A case series. SAGE Open Medical Case Reports, 13.

ClinicalTrials.gov. (n.d.). LEAN-PREP study (Identifier No. NCT06885736). U.S. National Library of Medicine.